Podatek VAT. Co warto o nim wiedzieć? 

Kategoria: Blog

Podatek VAT

Podatek VAT jest znany wszystkim. Jego historia jest już dość długa, bo jako pierwsza wprowadziła go Francja już w 1954 roku. W naszym kraju obowiązuje od roku 1993, kiedy został wprowadzony. Stanowi jedno ze źródeł wpływów do budżetu państwa. Niestety nawet dzisiaj wiele osób ma trudności ze zrozumieniem zasady jego działania i naliczania, dlatego w dzisiejszym wpisie postaramy się w prosty i przejrzysty sposób wyjaśnić, czym jest VAT i kto go płaci. Zapraszamy do lektury!

Czym jest podatek VAT?

VAT to podatek powszechny od towarów i usług. Jego nazwa jest skrótem od angielskiego value added tax, czyli „podatek od wartości dodanej”. Płacą go zarówno sprzedawcy, jak i nabywcy, gdyż jego wartość doliczana jest do wartości netto każdej transakcji kupna-sprzedaży. Idąc na zakupy do sklepu, dostajemy w kasie wydruk z kasy fiskalnej i na nim znajduje się już naliczony podatek VAT. Płacąc za kupowany towar, opłacamy nie tylko jego wartość, ale równocześnie uiszczamy daninę publiczną, która za pośrednictwem sklepu zostaje odprowadzona do Urzędu Skarbowego. Podatek ten to typowy przykład podatku konsumenckiego.

Dlaczego podatek VAT jest podatkiem konsumenckim?

Podatek VAT jest płacony przede wszystkim przez konsumentów, dlatego nazywany jest podatkiem konsumenckim. Polska ustawa podatkowa nazywa podatnikiem przedsiębiorcę, podczas gdy jest on tylko pośrednikiem w przekazywaniu VAT-u. Przedsiębiorcy pobierają wartość podatku VAT, a następnie rozliczają go w imieniu fiskusa. Jest on dla nich podatkiem neutralnym, ponieważ nie obciąża ich pieniężnie. Jedynym obciążeniem dla przedsiębiorców jest sposób rozliczania podatku VAT, który jest bardzo skomplikowany i wymaga skorzystania z profesjonalnej pomocy świadczonej przez biura rachunkowe.

Czym jest VAT naliczony i VAT należny?

Aby móc w pełni zrozumieć zasadę funkcjonowania podatku VAT, trzeba umieć rozróżnić VAT naliczony od VAT-u należnego. Ten ostatni to podatek, który jest przez podmiot gospodarczy (czyli przedsiębiorcę) odprowadzany do fiskusa. To on pobiera go od konsumenta, a następnie odprowadza do Urzędu Skarbowego. VAT naliczony to wartość podatku, który przedsiębiorca płaci za każdym razem, kiedy coś kupuje. Zatem do każdej dostawy robionej przez podmiot gospodarczy, doliczany jest VAT naliczony. Przedsiębiorca musi go opłacić, kupując towar, ale może go później odliczyć od VAT-u należnego, który musi zostać przez niego odprowadzony do fiskusa. Tak więc VAT naliczony, który musiał zapłacić przy okazji zakupów, jest później zwracany przedsiębiorcy przez Urząd Skarbowy. W tym modelu rozliczeń podatkowych przedsiębiorca pełni funkcję poborcy podatkowego, który pobiera od konsumentów VAT doliczony do ceny towaru, a później odprowadza go do Urzędu Skarbowego.

Jakie są aktualne stawki VAT-u w Polsce?

Obecnie w Polsce obowiązuje podatek VAT o podstawowej wysokości 23%. Niektóre usługi i towary są objęte innymi stawkami tego podatku. VAT w wysokości 8% jest pobierany od usług budowlanych, montażowych, remontów, robót konserwacyjnych oraz niektórych usług gastronomicznych. VAT w wysokości 5% jest doliczany do produktów rolnych, inwentarzu żywego, książek i czasopism specjalistycznych. Jest również VAT w wysokości 0%, obowiązuje on dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i ich eksportu.